kocaeli, avukat, izmit, KORKUT HUKUK BÜROSU
2016 © Copyright korkut.av.tr
“Adalet, kutup yıldızı gibi yerinde durur ve geri kalan her şey onun etrafında döner.”
4857   Sayılı   İş   Kanunu’ndaki   tanımına   göre   “Bir   iş   sözleşmesine dayanarak    çalışan    kişi”    işçidir.    İş    sözleşmesinin    taraflarca akdedilmesi   ile   birlikte   işçi-işveren   ilişkisi   kurulmuş   olur   ve   her iki taraf için de hak ve yükümlülükler başlar. Bu   yazımızın   amacı   genel   haliyle   işçi   hakları   konusunda   bilgi vermektir.

İşçi Hakları;

Ücret   Hakkı:   Ücret   iş   sözleşmesinin   en   temel   unsurudur.İş   sözleşmesi   gereği   işçi   iş   görme   borcu   ile   yükümlü   iken,   işveren de işçinin yaptığı iş karşılığında ücret ödemekle yükümlüdür. Ücret   ;bir   kimseye   bir   iş   karşılığında   para   ile   ödenen   tutardır.   İşçi   ve   işveren   bu   iş   karşılığında   ödenecek   ücreti,   asgari   ücret ile   belirlenen   kriterlerin   altında   kalmamak   kaydıyla,   diledikleri   gibi   belirleyebilirler.   İşçi   ücretini   tam   ve   gününde   almak hakkına   sahiptir.   Ücretin   tam   ve   gününde   ödendiğini   ispat   külfeti   işveren   üzerindedir.   Bu   konuda   hakkını   alamayan   işçi   yasal yollarla hakkını aramalıdır. Sigorta   Hakkı:   İşveren,   Sosyal   Güvenlik   Kurumu’na   işe   giriş   bildirgesi   vererek,   işçisini   çalışmaya   başladığı   gün   itibariyle sigortalı   göstermek   ve   işçinin   ona   bağlı   çalıştığı   süre   boyunca   düzenli   olarak   sigorta   primlerini   ödemek   zorundadır.   Sigortalı olma   hakkının   vazgeçilmez   bir   hak   olduğu   unutulmamalı,   hem   yaşlılık   aylığı   hem   de   sağlık   hizmeti   alabilmek   için   bu   hakkın ihlali durumunda hem idari hem de yargısal yol ile hak aranmalıdır. Kıdem   Tazminatı   Hakkı:   Kıdem   tazminatı   işçilerin   iş   güvenliğini   sağlayan   ve   gereksiz   işten   çıkarmaların   önüne   geçen   en etkili   unsurlardan   biridir.   Kıdem   tazminatı,   belirli   şartların   sağlanması   halinde,   işçi   işinden   ayrılırken   işverence   ödenmesi zorunlu olan bir tazminattır. Kıdem   tazminatına   hak   kazanabilmenin   ilk   şartı;   işçinin   aynı   işvere   bağlı   olarak   en   az   1   yıldır   çalışıyor   olmasıdır.   Bu   şart dışında   iş   sözleşmesi   işverence,   iyiniyet   ve   ahlak   kurallarına   aykırılık   nedenleri   dışında   bir   nedenle   veya   işçi   tarafından sağlık,   ahlak   kurallarına   aykırılık   (   taciz,   hakaret   vb.)   veya   işin   durması   vb.sebeplerle   feshedilmiş   olmasıdır.   Ayrıca   erkek çalışanlar   askerlik,   kadın   çalışanlar   ise   evlendikleri   tarihten   itibaren   1   yıl   içerisinde   evlilik   sebebiyle   iş   akdini   feshetmeleri halinde   kıdem   tazminatına   hak   kazanırlar.   Emekliliğe   hak   kazanma   ve   işçinin   ölümü   halinde   de   kıdem   tazminatına   hak kazanılmaktadır. Kıdem   tazminatı   hesaplanırken   işçiye   her   tam   yıl   için   30   günlük   brüt   ücret   tutarında   ödeme   yapılmaktadır.   1   yıldan   artan süreler   de   oranlanarak   hesaplamaya   dahil   edilmektedir.   Her   tam   yıl   için   hesaplanan   kıdem   tazminatı   tutarı,   fesih   tarihinde geçerli olan kıdem tazminatı tavanı ile sınırlandırılmıştır.  İhbar   Tazminatı   Hakkı:   İş   sözleşmesini   feshetmek   isteyen   taraf   fesih   iradesini   diğer   tarafa   çalışma   süresinin   gerektirdiği bildirim   süresine   uyarak   iletmekle   yükümlüdür.   İhbar   süresi   hem   işçi   hem   de   işveren   için   getirilen   bir   yükümlülüktür.   Bu yükümlülüğe uymayan taraf diğer tarafa ihbar tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. Bildirim süreleri; - İşi 6 aydan daha az sürmüş işçi için 2 hafta, - İşi 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş işçi için 4 hafta, - İşi 1.5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçi için 6 hafta, - İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için ise 8 haftadır. Bu   süreler   asgari   süreler   olup   azaltılması   mümkün   olmamakla   birlikte,   tarafların   ortak   iradeleri   ile   arttırılması   her   zaman olanaklıdır.  Fazla   Çalışma   Ücreti   Hakkı:   Yasal   düzenlemeler   gereğince   işçinin   haftalık   normal   çalışma   süresi   45   saattir.   Bu   süreyi   aşan tüm   çalışmalar   hukuken   fazla   çalışma   olarak   adlandırılmaktadır.   Ayrıca   genel   tatil   günleri   (1   ocak,   23   Nisan,   1   Mayıs,   19 Mayıs,   30   Ağustos,   Ramazan   Bayramı,   Kurban   Bayramı)   ve   ulusal   bayram   (29   Ekim   (28   Ekim   saat   13:00’den   itibaren başlar,1,5 gün sürer) günlerinde çalışılması halinde bu günler içinde fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Fazla   çalışma   ücreti   hesaplanırken   her   1   saate   denk   gelen   fazla   çalışma   ücreti   %50   fazlasıyla   hesaplanır.   Yine   genel   tatil   ve ulusal bayram günlerinde çalışan işçilerin fazla çalışma ücreti her 1 gün için 2 günlük çalışma ücreti olarak hesaplanır. Ayrıca   işçiye   fazla   çalışma   karşılığı   ücret   talep   etme   hakkı   yanında   serbest   zaman/dinlenme   hakkı   talep   edebilme   imkanı   da yasal    olarak    tanınmıştır.    İşveren    bu    serbest    zamanı    işçiye,    fazla    çalışma    yaptığı    günden    itibaren    6    ay    içerisinde kullandırmalıdır. Yıllık   Ücretli   İzin   Hakkı:   Dinlenmek   insani   en   temel   haklardan   biridir.   İşçi   işveren   yanında   işe   başladığı   tarihten   itibaren, deneme   süresi   de   dahil,   en   az   1   yıl   çalışması   halinde   yıllık   ücretli   izne   hak   kazanır.   Yıllık   ücretli   izin   süresi   işçinin   işyerinde çalıştığı   süreye   yani   kıdemine   göre   hesaplanır.   Yıllık   ücretli   izin   süreleri   tarafların   anlaşması   durumunda   arttırılabilir   ancak azaltılamazlar. Yine işveren, yıllık izin süresince işçinin sigorta primlerini ödemeye devam eder. Yıllık ücretli izin asgari süreleri; - İşçinin 1 yıldan 5 yıla kadar hizmet süresi var ise 14 gün, - 5 yıldan fazla 15 yıldan az hizmeti var ise 20 gün, - 15 yıl ve daha fazla hizmeti var ise 26 gündür. İşçinin   yıllık   ücretli   izin   hakkını   kullanırken   unutmaması   gereken   en   önemli   husus,   izinli   olunan   süre   içerisinde   başka   bir   işte çalışamayacağıdır. Hafta   Tatili   Hakkı:   İşçi   1   haftalık   zaman   dilimi   içerisinde   iş   sözleşmesi   ile   belirlenmiş   işgünlerinde   çalışması   halinde   hafta tatiline   hak   kazanır.   Bu   kapsamda   tüm   işçilerin   haftada   en   az   1   gün   ücretli   hafta   tatili   hakkı   bulunmaktadır.   Hafta   tatili   süresi en az 24 saattir ve bu sürenin kesintisiz kullanılması gerekmektedir. İşçinin   hafta   tatilini   çalışarak   geçirmesi   durumunda   ücretli   hafta   tatili   ücretini   alacak,   buna   ek   olarak   hafta   tatilini   çalışarak geçirdiği   için   1   günlük   ücrete   de   hak   kazanacak,   buna   ilave   olarak   fazla   çalışma   yaptığı   için   bu   ücreti   %50   zamlı   olarak hesaplanacaktır.    Dolayısıyla    söz    konusu    işçi,    1    günlük    hafta    tatili    çalışması    için    toplamda    2,5    günlük    yevmiyeye    hak kazanacaktır. Ara    Dinlenmesi    Hakkı:    Ara    dinlenmesi    günlük    çalışma    süresinin    ortalama    bir    zamanında    verilen    dinlenme    süresidir. İşyerlerindeki   öğle   yemeği   molası,   çay   molası   vs   molalar   ara   dinlenmesi   sınıfına   girmektedir. Ara   dinlenme   süreleri   iş   yerinde 1 günde çalışılan süre göz önünde bulundurularak hesaplanır. Ara dinlenmesi; - Günlük çalışma süresi 4 saat ve daha kısa ise 15 dakikadan - 4 saat ile 7,5 saat arasında ise 30 dakikadan - 7,5 saatten daha fazla ise 60 dakikadan daha az olamaz. Çalışma   süresi   ve   fazla   mesai   hesaplanırken   ara   dinlenmesi   hesaba   katılmaz.   Ara   dinlenmesinin   kesintisiz   kullandırılması daha uygun olmakla beraber, gün içerine bölünerek kullandırılması da olanaklıdır. İşe   İade   Hakkı:   İşçinin   haklı   bir   sebep   olmaksızın   işten   çıkartılması   durumunda,   işe   iadesini   talep   etme   hakkı   vardır.   İşçinin işe iade hükümlerinden faydalanabilmesi için bazı şartlar vardır. Bu şartlar; - Söz konusu işyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalı, - İşçi iş sözleşmesini fesheden işveren yanında en az 6 aydan beri çalışıyor olmalı, - Ve fesih tarihinden itibaren 1 ay içerisinde dava açılmış olmalıdır. İlgili   mahkeme   işçiyi   haklı   bulur   ise   işçinin   işine   iadesine   karar   verecektir.   Bu   durumda   işçi   10   gün   içerisinde   işverene başvurarak işe iadesini talep etmelidir. Aksi halde işe iade hakkını kaybeder. İşçinin   bu   başvurusu   üzerine   işveren   işçiyi   1   ay   içerisinde   işe   başlatmaz   ise   işçiye   mahkeme   kararında   belirtilen   tazminat miktarını   (   en   az   4,   en   çok   8   aylık   ücret   tutarı)   ödemek   zorunda   kalacaktır.   Ayrıca   işveren   en   çok   4   aylık   ücret   tutarı   olmak üzere   işçiye   boşta   geçen   sürelere   ilişkin   ücretini   de   ödeyecektir.   İşçi   işe   iade   edilir   ve   işveren   de   işçiyi   tekrar   işe   başlatır   ise, işçiye daha önce peşin olarak ödenen kıdem tazminatı vb ödemeler işçiye yapılacak ödemelerden mahsup edilebilir. Son   olarak   ve   tüm   bu   anlattıklarımız   ışığında;   hak   kaybına   uğramamanız adına,      uzman      bir      avukattan       destek      alınması      gerektiğini      önemle hatırlatmaktayız.
İşçiyim, haklarım nelerdir?  
Konfüçyüs

İLETİŞİM

Ömerağa Mah. Alemdar Cad. Soydan İş Merkezi Kat:4 D:126 İzmit / KOCAELİ GSM    :  0530 321 43 32 TEL      :  0262 323 9 444 FAKS    :  0262 323 94 43 E-MAİL: gorkemkorkut@gmail.com           
KORKUT HUKUK BÜROSU
“Adalet, kutup yıldızı gibi yerinde durur ve geri kalan her şey onun etrafında döner.”                                                           Konfüçyüs
2016 © Copyright korkut.av.tr
4857    Sayılı    İş    Kanunu’ndaki    tanımına    göre    “Bir    iş    sözleşmesine dayanarak      çalışan      kişi”      işçidir.      İş      sözleşmesinin      taraflarca akdedilmesi   ile   birlikte   işçi-işveren   ilişkisi   kurulmuş   olur   ve   her   iki taraf için de hak ve yükümlülükler başlar. Bu    yazımızın    amacı    genel    haliyle    işçi    hakları    konusunda    bilgi vermektir.  

İşçiyim, haklarım nelerdir?

 

İşçi Hakları;

Ücret   Hakkı:   Ücret   iş   sözleşmesinin   en   temel   unsurudur.İş   sözleşmesi   gereği   işçi   iş   görme   borcu   ile   yükümlü   iken,   işveren   de   işçinin yaptığı iş karşılığında ücret ödemekle yükümlüdür. Ücret   ;bir   kimseye   bir   iş   karşılığında   para   ile   ödenen   tutardır.   İşçi   ve   işveren   bu   iş   karşılığında   ödenecek   ücreti,   asgari   ücret   ile   belirlenen kriterlerin   altında   kalmamak   kaydıyla,   diledikleri   gibi   belirleyebilirler.   İşçi   ücretini   tam   ve   gününde   almak   hakkına   sahiptir.   Ücretin   tam   ve gününde ödendiğini ispat külfeti işveren üzerindedir. Bu konuda hakkını alamayan işçi yasal yollarla hakkını aramalıdır. Sigorta    Hakkı:    İşveren,    Sosyal    Güvenlik    Kurumu’na    işe    giriş    bildirgesi    vererek,    işçisini    çalışmaya    başladığı    gün    itibariyle    sigortalı göstermek   ve   işçinin   ona   bağlı   çalıştığı   süre   boyunca   düzenli   olarak   sigorta   primlerini   ödemek   zorundadır.   Sigortalı   olma   hakkının vazgeçilmez   bir   hak   olduğu   unutulmamalı,   hem   yaşlılık   aylığı   hem   de   sağlık   hizmeti   alabilmek   için   bu   hakkın   ihlali   durumunda   hem   idari hem de yargısal yol ile hak aranmalıdır. Kıdem    Tazminatı    Hakkı:    Kıdem    tazminatı    işçilerin    iş    güvenliğini    sağlayan    ve    gereksiz    işten    çıkarmaların    önüne    geçen    en    etkili unsurlardan   biridir.   Kıdem   tazminatı,   belirli   şartların   sağlanması   halinde,   işçi   işinden   ayrılırken   işverence   ödenmesi   zorunlu   olan   bir tazminattır. Kıdem   tazminatına   hak   kazanabilmenin   ilk   şartı;   işçinin   aynı   işvere   bağlı   olarak   en   az   1   yıldır   çalışıyor   olmasıdır.   Bu   şart   dışında   sözleşmesi   işverence,   iyiniyet   ve   ahlak   kurallarına   aykırılık   nedenleri   dışında   bir   nedenle   veya   işçi   tarafından   sağlık,   ahlak   kurallarına aykırılık   (   taciz,   hakaret   vb.)   veya   işin   durması   vb.sebeplerle   feshedilmiş   olmasıdır.   Ayrıca   erkek   çalışanlar   askerlik,   kadın   çalışanlar   ise evlendikleri   tarihten   itibaren   1   yıl   içerisinde   evlilik   sebebiyle   iş   akdini   feshetmeleri   halinde   kıdem   tazminatına   hak   kazanırlar.   Emekliliğe hak kazanma ve işçinin ölümü halinde de kıdem tazminatına hak kazanılmaktadır. Kıdem   tazminatı   hesaplanırken   işçiye   her   tam   yıl   için   30   günlük   brüt   ücret   tutarında   ödeme   yapılmaktadır.   1   yıldan   artan   süreler   de oranlanarak   hesaplamaya   dahil   edilmektedir.   Her   tam   yıl   için   hesaplanan   kıdem   tazminatı   tutarı,   fesih   tarihinde   geçerli   olan   kıdem tazminatı tavanı ile sınırlandırılmıştır.  İhbar   Tazminatı   Hakkı:   İş   sözleşmesini   feshetmek   isteyen   taraf   fesih   iradesini   diğer   tarafa   çalışma   süresinin   gerektirdiği   bildirim süresine   uyarak   iletmekle   yükümlüdür.   İhbar   süresi   hem   işçi   hem   de   işveren   için   getirilen   bir   yükümlülüktür.   Bu   yükümlülüğe   uymayan taraf diğer tarafa ihbar tazminatı ödemek zorunda kalacaktır. Bildirim süreleri; - İşi 6 aydan daha az sürmüş işçi için 2 hafta, - İşi 6 aydan 1,5 yıla kadar sürmüş işçi için 4 hafta, - İşi 1.5 yıldan 3 yıla kadar sürmüş işçi için 6 hafta, - İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için ise 8 haftadır. Bu süreler asgari süreler olup azaltılması mümkün olmamakla birlikte, tarafların ortak iradeleri ile arttırılması her zaman olanaklıdır.  Fazla    Çalışma    Ücreti    Hakkı:    Yasal    düzenlemeler    gereğince    işçinin    haftalık    normal    çalışma    süresi    45    saattir.    Bu    süreyi    aşan    tüm çalışmalar   hukuken   fazla   çalışma   olarak   adlandırılmaktadır.   Ayrıca   genel   tatil   günleri   (1   ocak,   23   Nisan,   1   Mayıs,   19   Mayıs,   30   Ağustos, Ramazan   Bayramı,   Kurban   Bayramı)   ve   ulusal   bayram   (29   Ekim   (28   Ekim   saat   13:00’den   itibaren   başlar,1,5   gün   sürer)   günlerinde çalışılması halinde bu günler içinde fazla çalışma ücreti ödenmelidir. Fazla   çalışma   ücreti   hesaplanırken   her   1   saate   denk   gelen   fazla   çalışma   ücreti   %50   fazlasıyla   hesaplanır.   Yine   genel   tatil   ve   ulusal   bayram günlerinde çalışan işçilerin fazla çalışma ücreti her 1 gün için 2 günlük çalışma ücreti olarak hesaplanır. Ayrıca   işçiye   fazla   çalışma   karşılığı   ücret   talep   etme   hakkı   yanında   serbest   zaman/dinlenme   hakkı   talep   edebilme   imkanı   da   yasal   olarak tanınmıştır. İşveren bu serbest zamanı işçiye, fazla çalışma yaptığı günden itibaren 6 ay içerisinde kullandırmalıdır. Yıllık   Ücretli   İzin   Hakkı:   Dinlenmek   insani   en   temel   haklardan   biridir.   İşçi   işveren   yanında   işe   başladığı   tarihten   itibaren,   deneme   süresi de   dahil,   en   az   1   yıl   çalışması   halinde   yıllık   ücretli   izne   hak   kazanır.   Yıllık   ücretli   izin   süresi   işçinin   işyerinde   çalıştığı   süreye   yani   kıdemine göre    hesaplanır.    Yıllık    ücretli    izin    süreleri    tarafların    anlaşması    durumunda    arttırılabilir    ancak    azaltılamazlar.    Yine    işveren,    yıllık    izin süresince işçinin sigorta primlerini ödemeye devam eder. Yıllık ücretli izin asgari süreleri; - İşçinin 1 yıldan 5 yıla kadar hizmet süresi var ise 14 gün, - 5 yıldan fazla 15 yıldan az hizmeti var ise 20 gün, - 15 yıl ve daha fazla hizmeti var ise 26 gündür. İşçinin    yıllık    ücretli    izin    hakkını    kullanırken    unutmaması    gereken    en    önemli    husus,    izinli    olunan    süre    içerisinde    başka    bir    işte çalışamayacağıdır. Hafta   Tatili   Hakkı:   İşçi   1   haftalık   zaman   dilimi   içerisinde   iş   sözleşmesi   ile   belirlenmiş   işgünlerinde   çalışması   halinde   hafta   tatiline   hak kazanır.   Bu   kapsamda   tüm   işçilerin   haftada   en   az   1   gün   ücretli   hafta   tatili   hakkı   bulunmaktadır.   Hafta   tatili   süresi   en   az   24   saattir   ve   bu sürenin kesintisiz kullanılması gerekmektedir. İşçinin   hafta   tatilini   çalışarak   geçirmesi   durumunda   ücretli   hafta   tatili   ücretini   alacak,   buna   ek   olarak   hafta   tatilini   çalışarak   geçirdiği   için   1 günlük   ücrete   de   hak   kazanacak,   buna   ilave   olarak   fazla   çalışma   yaptığı   için   bu   ücreti   %50   zamlı   olarak   hesaplanacaktır.   Dolayısıyla   söz konusu işçi, 1 günlük hafta tatili çalışması için toplamda 2,5 günlük yevmiyeye hak kazanacaktır. Ara   Dinlenmesi   Hakkı:   Ara   dinlenmesi   günlük   çalışma   süresinin   ortalama   bir   zamanında   verilen   dinlenme   süresidir.   İşyerlerindeki   öğle yemeği   molası,   çay   molası   vs   molalar   ara   dinlenmesi   sınıfına   girmektedir.   Ara   dinlenme   süreleri   iş   yerinde   1   günde   çalışılan   süre   göz önünde bulundurularak hesaplanır. Ara dinlenmesi; - Günlük çalışma süresi 4 saat ve daha kısa ise 15 dakikadan - 4 saat ile 7,5 saat arasında ise 30 dakikadan - 7,5 saatten daha fazla ise 60 dakikadan daha az olamaz. Çalışma   süresi   ve   fazla   mesai   hesaplanırken   ara   dinlenmesi   hesaba   katılmaz.   Ara   dinlenmesinin   kesintisiz   kullandırılması   daha   uygun olmakla beraber, gün içerine bölünerek kullandırılması da olanaklıdır. İşe   İade   Hakkı:   İşçinin   haklı   bir   sebep   olmaksızın   işten   çıkartılması   durumunda,   işe   iadesini   talep   etme   hakkı   vardır.   İşçinin   işe   iade hükümlerinden faydalanabilmesi için bazı şartlar vardır. Bu şartlar; - Söz konusu işyerinde en az 30 işçi çalışıyor olmalı, - İşçi iş sözleşmesini fesheden işveren yanında en az 6 aydan beri çalışıyor olmalı, - Ve fesih tarihinden itibaren 1 ay içerisinde dava açılmış olmalıdır. İlgili   mahkeme   işçiyi   haklı   bulur   ise   işçinin   işine   iadesine   karar   verecektir.   Bu   durumda   işçi   10   gün   içerisinde   işverene   başvurarak   işe iadesini talep etmelidir. Aksi halde işe iade hakkını kaybeder. İşçinin   bu   başvurusu   üzerine   işveren   işçiyi   1   ay   içerisinde   işe   başlatmaz   ise   işçiye   mahkeme   kararında   belirtilen   tazminat   miktarını   (   en   az 4,   en   çok   8   aylık   ücret   tutarı)   ödemek   zorunda   kalacaktır.   Ayrıca   işveren   en   çok   4   aylık   ücret   tutarı   olmak   üzere   işçiye   boşta   geçen sürelere   ilişkin   ücretini   de   ödeyecektir.   İşçi   işe   iade   edilir   ve   işveren   de   işçiyi   tekrar   işe   başlatır   ise,   işçiye   daha   önce   peşin   olarak   ödenen kıdem tazminatı vb ödemeler işçiye yapılacak ödemelerden mahsup edilebilir. Son     olarak     ve     tüm     bu     anlattıklarımız     ışığında;     hak     kaybına uğramamanız      adına,      uzman      bir      avukattan       destek      alınması gerektiğini önemle hatırlatmaktayız.

İLETİŞİM

Ömerağa Mah. Alemdar Cad. Soydan İş Merkezi Kat:4 D:126 İzmit / KOCAELİ GSM    :  0530 321 43 32 TEL      :  0262 323 9 444 FAKS    :  0262 323 94 43 E-MAİL: gorkemkorkut@gmail.com